Blog

Yeni Yılda Trans Yağları Hayatınızdan Çıkarmak için 5 Sebep

Son zamanların çok tartışılan konularından birisi trans yağlar. Çoğu kişinin aklında trans yağ nedir, hangi yağlar trans yağlardır, trans yağ nasıl anlaşılır, trans yağ neden zararlı, trans yağın zararları nelerdir gibi pek çok soru bulunuyor. Bu yazımızda sizler için tüm bu sorulara bilimsel veriler eşliğinde cevap verdik. Şimdiden keyifli okumalar 🙂

Trans Yağ Nedir?

Trans yağlar, diğer bir deyişle trans yağ asitleri doymamış yağlar arasında yer alıyor.

Doymuş ve doymamış yağ ne demek diyorsanız, kısaca doymuş yağlar oda sıcaklığında katı halde bulunan, doymamış yağlar ise oda sıcaklığında sıvı halde bulunan yağlar diyebiliriz. Doymamış yağlar çoğu zaman doymuş yağlara kıyasla daha sağlıklı olarak değerlendiriliyor.

Trans yağlar yiyeceklerin içerisinde doğal olarak bulunabildiği gibi yapay olarak da üretilebiliyor. Doğal olarak bulunan trans yağlar,  hayvanların sindirim sisteminde üretilirken, yapay trans yağlar endüstriyel olarak bitkisel sıvı yağlara hidrojen eklenmesi ile elde ediliyor. Hidrojenize edilmiş olan bu yağlar yarı katı bir hal alıyor.

Peki hayvansal gıdalar tüketenler trans yağ ile ilgili endişe etmeli mi diye aklınızda soru işaretleri varsa endişelenmeyin! Yapılan araştırmalar aşırıya kaçmadan kontrol dahilinde süt ve süt ürünleri ile et tüketenlerde doğal olarak alınan trans yağların olumsuz etkisinin görülmediğini göstermiş.

Özet olarak doğal olarak hayvanlar tarafından üretilen trans yağlar zararsız, endüstriyel olarak yapay üretilmiş trans yağlar zararlı diyebiliriz.

Trans Yağın İnsan Vücudu Üzerindeki Etkileri Nelerdir?

Gelin trans yağın zararlarına ve trans yağın tetiklediği hastalıklar listesine hep birlikte bakalım.

1. Trans Yağ ve Kalp Damar Hastalığı

Yapılan araştırmalar diğer yağlara veya karbonhidratlara kıyasla trans yağın kötü kolesterol olarak bilinen LDL kolesterolü yükselttiğini ve HDL kolesterol olarak bilinen iyi kolesterolü arttırdığını gösteriyor. Bu nedenle trans yağların aşırı tüketimi, kalp damar hastalıkları riskini belirgin derecede arttırıyor.

2. Trans Yağ ve Diyabet

Trans yağların çağımızın vebası olarak adlandırılan diyabet riskini arttırıp arttırmadığı merak konularından birisi. 80.000 kadın üzerinde yapılan araştırmalardan birinin sonuçları, trans yağ tüketenlerin %40 daha fazla diyabet riski olabileceğini gösteriyor.

3. Trans Yağ ve İnflamasyon

Trans yağın zararları arasında inflamasyondan da bahsedebiliriz. Artmış inflamasyonun başta metabolik sendrom, diyabet, kalp-damar hastalıkları olmak üzere pek çok kronik hastalık riskini arttırdığı biliniyor. Bu noktada özellikle kilolu kişilerin daha yüksek risk altında olduğunu biliyor musunuz? Kilolu kişilerde trans yağ tüketimi, normal kilodaki kişilere kıyasla vücutta  inflamasyon belirtilerini arttırıyor.

4. Trans Yağ ve Kanser

Trans yağların kanser riskini arttırıp arttırmadığı ile ilgili tam olarak kanıtlar olmasa da, 1997-2003 yılları arasında yapılan geniş çaplı bir araştırmanın sonuçları kadınlarda özellikle menopoz öncesi dönemde trans yağ tüketiminin, menopoz sonrası meme kanseri riskini arttırabileceğini göstermiş.

5. Trans Yağ ve Obezite

Bel çevresi yağlarınızdan şikayetçi misiniz? Trans yağın zararları arasında bel çevresi yağlanma da bulunuyor.  Yapılan çalışmalar trans yağ tüketiminin abdominal obeziteye ve genel olarak kilo artışına neden olabileceğini gösterir nitelikte.

Trans Yağlarla İlgili Sıklıkla Sorulan Sorular

Trans yağ hangi gıdalarda kullanılıyor?

Hangi yağlar trans yağlardır diye merak ediyor musunuz?  Trans yağ içeren yiyeceklerin en geniş listesini sizin için paylaşıyoruz.

  1. Paketli krakerler
  2. Paketli kurabiyeler
  3. Paketli kekler
  4. Çikolatalar
  5. Cipsler
  6. Paketli patlamış mısırlar
  7. Bazı salata sosları
  8. Dondurulmuş pizzalar
  9. Yağda kızartılmış ürünler
  10. Fast-food ürünler
  11. Kavrulmuş kuruyemişler
  12. Kahve kremaları

90Fit Not: Evde kullanılan sağlıklı yağlar, yüksek sıcaklığa maruz kaldığında trans yağlara dönüşebilir. Örneğin soğanı uzun süre yağda kavurmak da trans yağ oluşmasına neden olabilir. Biz de bu nedenle 90Fit olarak trans yağın zararlarına maruz kalmamanız için en sağlıklı pişirme tekniklerini kullanıyoruz.

trans-yagin-zararlari

trans-yagin-zararlari

Trans yağlar neden popüler hale geldi? Neden pek çok firma trans yağı tercih ediyor?

1990’lardan önce trans yağların sağlık üzerine olan etkileri tam olarak bilinmiyordu. 1990’lardan sonra trans yağların kullanımının daha da artması ile daha araştırılan bir konu haline geldi. Trans yağlar kullanımının kolay olması, üretiminin ucuz olması ve uzun süre kullanılabilir, dayanıklı bir yağ olması nedeniyle gıda endüstrisinde oldukça fazla tercih ediliyor. Pek çok firma özellikle kızartma sırasında trans yağları tercih ediyor çünkü bu yağ defalarca kez kullanılabiliyor.Trans yağlar ayrıca yiyeceklere arzu edilen bir tat ve doku kazandırıyor.

Son yıllarda trans yağların zararlarının ortaya çıkması ile Danimarka, Kanada, İsviçre gibi pek çok ülke trans yağ kullanımına kısıtlama getirmiş durumda.

Trans yağ nasıl anlaşılır?

Yiyeceklerde trans yağ olup olmadığını anlamanın en doğru yolu besin etiketine bakmak olacaktır. Onun dışında yiyeceklerin renginden veya kokusundan trans yağ içerip içermediğini anlamak mümkün değildir. Çoğu paketli gıda %1’in altında trans yağ içerdiğinde ”trans yağ içermez” ibaresini barındırmaktadır.

Ayçiçek yağı ve margarin trans yağ mıdır?

Yeni nesil üretilen margarinlerde %1’in altında trans yağ içeriği olduğundan, trans yağ içermez olarak kabul edilmektedir. Ayçiçek yağının kızartmalarda kullanılması ile trans yağ oluşabiliyor.Trans yağ domuz yağı mıdır gibi sorular da sıklıkla soruluyor. Trans yağ ve domuz yağı birbirine karıştırılabilmektedir ancak hayvansal yağlar trans yağ kategorisinde değildir.

 

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere, herkese sağlıklı bir gün diliyorum.

Uzman Diyetisyen Çağla Pınarlı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir